Günlük Notlar Yazılar

İvme ve İnsan Deneyimi: Felsefi Bir Başlangıç Hayatın her anında bir hareket vardır; bazen farkına varmadan hızlanır, bazen yavaşlar. Düşünsenize bir tren istasyonunda bekleyen bir yolcunun gözünden dünya nasıl değişiyor: tren hızlanıyor, insanlar telaşla geçiyor, zaman sanki farklı bir ritimde akıyor. Bu deneyim, sadece fiziksel bir olgu olan ivmeyi değil, aynı zamanda etik, bilgi ve varlık boyutlarını da düşündürür. İvme ne ile doğru orantılıdır? Basit bir Newton yasası sorusu gibi görünse de, felsefi bir bakış açısıyla ele alındığında derin bir metafor haline gelir: İnsan eylemleri ve düşünceleri de bir tür ivmeye sahiptir ve bu ivme, doğru orantılı olduğu ilkelerle şekillenir.…

Gelmeyeceğim Mi, Gelmicem Mi? Bir dildeki en ince nüanslar, bazen bizim daha iyi anlaşmamızı sağlar, bazen de karmaşık bir hale getirir. Hepimiz Türkçede “gelmeyeceğim mi” ve “gelmicem mi” ifadeleriyle karşılaşmışızdır. Peki, aralarındaki fark gerçekten ne? Bu soru hem dilbilimsel hem de günlük kullanımda karşımıza çıkan bir zorluktur. Bu yazıda, Türkçedeki bu iki farklı kullanımı, hem dilsel hem de psikolojik bir açıdan inceleyeceğiz. Türkçede Olumsuzluk: Gelmeyeceğim mi? Öncelikle, “gelmeyeceğim mi” ifadesine odaklanalım. Bu tür bir yapıyı Türkçede sıkça kullanırız. Dilbilgisel olarak baktığımızda, bu kullanımda “-meyeceğim” eki, bir fiilin olumsuz hali olarak karşımıza çıkar. Bu ek, “gelmek” fiiline eklenerek bir olumsuzluk oluşturur.…

Güç, İktidar ve Rize’nin Kazaları Üzerinden Siyaset Okuması Siyaset bilimi, toplumsal düzenin görünmeyen iplerini çözmeye çalışırken çoğu zaman güç ilişkilerinin katmanlarını açığa çıkarır. Rize’nin idari yapısına baktığımızda, “kaç kazası var?” sorusu basit bir coğrafi veri gibi görünse de aslında yerel yönetimlerin iktidar pratiğini, kurumların işleyişini ve yurttaşların devletle kurduğu ilişkiyi sorgulamak için bir kapı aralar. Bu çerçevede, Rize’nin 8 ilçesi üzerinden devletin, partilerin ve yerel aktörlerin nasıl örgütlendiğini, hangi ideolojik hatlar üzerinde şekillendiğini analiz etmek mümkün. İlçeler ve Yerel İktidarın Anatomisi Rize, merkezi yönetim ile yerel kurumların etkileşimini anlamak için zengin bir laboratuvar sunar. Merkez, Ardeşen, Çayeli, Fındıklı, Hemşin, İkizdere,…

Fince Türkçeyle Aynı Dil Ailesinde Mi? Bir Dilin Arayışı Kayseri’nin sıcak sokaklarında, o eski taş evlerin arasında yürürken, birden dil üzerine düşündüm. Yıl 2026 ve ben 25 yaşında, bolca günlük tutan, kafasında milyonlarca düşünce taşıyan bir gencim. Her gün birkaç satır yazmaya alışkınım ama bugünkü yazım bana çok daha derin bir şey hissettiriyor. Belki de öyle olmalı, çünkü aslında dil, bizim iç dünyamızın bir aynasıdır. Türkçe ve Fince’nin aynı dil ailesinden olup olmadığını düşündüğümde, kaybolmuş bir parça gibi hissettim. Bir arayış vardı, bir boşluk. Sanki Türkçemizle başka bir dünya arasında bir köprü kurmaya çalışıyordum ama bu köprüyü tam anlamıyla bulamıyordum.…

Denizcilere Asker Denir Mi? Farklı Yaklaşımlar Denizcilere asker denir mi? Sorusu, aslında içinde birçok farklı bakış açısını barındıran bir konu. Bir yanda bu mesleği işleyenlerin çoğu, askeri disiplin içinde çalıştıklarını savunarak, denizciliği askeri bir meslek olarak kabul edebilir. Diğer yanda ise, denizcilerin içindeki insani ve bireysel özgürlük arayışı, onları “asker” tanımından uzaklaştırabilir. İçimdeki mühendis böyle diyor: “Nedir bu? Matematiksel olarak zaten denizci, askerden başka bir şey değil!” Ama içimdeki insan tarafı başka bir şey hissediyor: “O kadar da basit değil, insanlar duygusal ve sosyal varlıklardır; bu nedenle her şey yalnızca bir formül değil.” Bu yazıda, denizcilere asker denir mi sorusunu,…

Samimi Bir Sosyolojik Bakış Açısıyla Başlamak Toplumsal yaşamın içinde var olurken çoğu zaman fark etmediğimiz ama hayatımıza yön veren kavramlardan biri de itikadı düzgün olmaktır. Bu kavram, genellikle dini veya ahlaki bir bağlamda kullanılsa da, sosyal bilimler perspektifinden baktığımızda bireylerin toplumsal normlarla, kültürel değerlerle ve güç ilişkileriyle nasıl etkileşim kurduğunu anlamamız için önemli bir anahtar sunar. Kendi gözlemlerimden ve çeşitli akademik çalışmaların verilerinden yola çıkarak, bu yazıda itikadın toplumsal bir fenomen olarak nasıl şekillendiğini, bireylerin ve toplumun birbirini nasıl etkilediğini ele alacağım. Okuyucu olarak belki siz de fark etmişsinizdir: Bazı insanlar “itikadı düzgün” olarak tanımlanır, bazıları ise öyle sayılmaz. Bu…

Kayaçların Parçalanma Sırası: Hayatın Sert Gerçekleriyle Yüzleşirken Kayseri’de, güzel ama bazen zorlayıcı bir şehirde büyüdüm. Şehirdeki o hüzünlü dağ manzaralarının, rüzgarın sarhoş ettiği sarı taşlarının arasında, hayatta birkaç şey hep dikkatimi çekti: Birincisi, kayaçların nasıl bir sıralamayla parçalandığıydı. İkincisi ise, bu soruya dair bir cevabın, zaman zaman insanın kendi hayatındaki kırılma noktalarına nasıl benzediğiydi. Çocukluk ve Okul Günleri: Kayaçların Sessiz Hikâyesi 4. sınıf, her zaman o yaşta yaptığımız gibi hem çok neşeli hem de büyük bir sorumluluğu omuzlarımıza yükleyen bir dönemdi. Hayatımda ilk kez kayaçların parçalanma sırasını öğreniyordum. Okulda fen bilgisi dersini en çok severdim; çünkü her şey netti. Cevaplar…

İngilizcede Tell Nasıl Yazılır? İngilizce öğrenirken karşılaşılan en yaygın sorulardan biri de kelimelerin doğru yazımıyla ilgili oluyor. “Tell” kelimesi de bunlardan biri. Hangi dilde olursa olsun, bazı kelimelerin doğru yazılması bazen kafa karıştırıcı olabilir. İngilizce, özellikle doğru yazım kurallarına sadık kalmaya çalışan bir dil olduğu için, “tell” kelimesinin nasıl yazılacağını bilmek önemli. Yani, “tell” İngilizce’de sadece bir fiil değil, dil öğrenicisinin karşılaştığı en temel terimlerden biri. Şimdi gelin, bu kelimeyi hem küresel hem de yerel açıdan nasıl ele alabileceğimizi konuşalım. Tell: Temel Anlamı ve Yazımı Tell, İngilizce’de “anlatmak”, “söylemek”, “haber vermek” gibi anlamlara gelir. Kullanımı oldukça yaygındır ve hemen hemen…

Ücra Yerlere Ne Denir? Herkesin Merak Ettiği Soruyu Cevaplıyoruz! “Ücra yer” dediklerinde ne hayal edersiniz? Çekişmelerin, mızmızlanmaların ve zaman zaman kaybolmuş yolların olduğu bir yer mi? Yoksa İzmir’in gözden uzak, sakin köylerinden bir tanesi mi? Veya belki sadece “burası ne kadar ıssız!” diyebileceğiniz bir alan? Hepimizin kafasında bu tür yerler bir şekilde canlanır, ama gelin biraz derinlemesine bakalım: Ücra yerlere ne denir? Ücra Yerler: Sadece Üç Harfli Bir Cümleden Fazlası Diyelim ki, bir arkadaşınızla buluşmaya karar verdiniz ve o, her zaman bulunduğu “merkezî” alanlardan uzak bir yere gitmek istiyor. Sonra “Hadi şuraya gidelim, ne de olsa ücra bir yer!” diyor.…

İnci Takmak Faydalı mı? Toplumsal Bir Bakış Günlük yaşamda çoğumuz, bir takının ya da aksesuarın yalnızca estetik değer taşıdığını düşünürüz. Ama durup düşündüğümüzde, incinin parmaklarımızda veya boynumuzda taşıdığı anlam, basit bir süs olmanın ötesine geçer. İnsanlar birbirlerini nasıl algılar, sosyal ilişkilerimiz ve normlarımız bu küçük nesnelerle nasıl şekillenir? İşte tam da bu noktada, “İnci takmak faydalı mı?” sorusu sosyolojik bir mercekten incelenmeyi hak ediyor. İnci Takmak ve Temel Kavramlar İnci takmanın faydalarını anlamak için önce kavramları netleştirmek gerekir: – Toplumsal normlar: Bir toplumda kabul gören davranış kalıplarıdır. İnci takmak, belirli topluluklarda statü, zarafet veya geleneksellik ile ilişkilendirilebilir. – Cinsiyet rolleri:…